(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 237

॥ శ్రీః ॥
3.237. అధ్యాయః 237
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
కస్మాచ్చిద్బ్రాహ్మణాత్పాండవవృత్తాంతం శ్రుతవతా ధృతరాష్ట్రేణ పాండవాన్ప్రతి పరిశోచనం ॥ 1 ॥ తథా పాండవపరాక్రమానుస్మరణేన స్వపుత్రాణాం భావివధనిర్ధారణపూర్వకం తాన్ప్రతి పరిశోచనం ॥ 2 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

జనసేజయ ఉవాచ। 3-237-0x(2586)(25251)
ఏవం వనే వర్తమానా నరాగ్ర్యాః
శీతోష్ణవాతాతపకర్శితాంగాః।
సరస్తదాసాద్యవనం చ పుణ్యం
తతః పరంకిమకుర్వంత పార్థాః ॥ 3-237-1(25252)
వైశంపాయన ఉవాచ। 3-237-2x(2587)
సరస్తదాసాద్య తు పాండుపుత్రా
జనం సముత్సృజ్య విధాయ చేష్టం।
వనాని రంయాణ్యథ పర్వతాంశ్చ
నదీప్రదేశాంశ్చ తదా విచేరుః ॥ 3-237-2(25253)
తథా వనే తాన్వసతః ప్రవీరాన్
స్వాధ్యాయవంతశ్చ తపోధనాశ్చ।
అభ్యాయయుర్వేదవిదః పురాణా-
స్తాన్పూజయామాసురథో నరాగ్ర్యాః ॥ 3-237-3(25254)
తతః కదాచిత్కుశలః కథాసు
విప్రోఽభ్యగచ్ఛద్భువి కౌరవేయాన్।
స తైః సమేత్యాథ యదృచ్ఛయైవ
వైచిత్రవీర్యం నృపమభ్యగచ్ఛత్ ॥ 3-237-4(25255)
అథోపవిష్టః ప్రతిసత్కృతశ్చ
వృద్ధేన రాజ్ఞా కురుసత్తమేన।
ప్రచోదితః సంకథయాంబభూవ
ధర్మానిలేంద్రప్రభవాన్యమౌ చ ॥ 3-237-5(25256)
కృశాంశ్చ వాతాతపకర్శితాంగాన్
దుఃఖస్య చోగ్రస్ ముఖే ప్రపన్నాన్।
తాం చాప్యనాథామివ వీరనాథాం
కృష్ణాం పరిక్లేశగుణేన యుక్తాం ॥ 3-237-6(25257)
తతః కథాస్తస్య నిశంయ రాజా
వైచిత్రవీర్యః కృపయాఽభితప్తః।
వనే తథా పార్థివపుత్రపౌత్రా-
ఞ్శ్రుత్వా తథా దుఃఖనదీంప్రపన్నాన్ ॥ 3-237-7(25258)
ప్రోవాచ దైన్యాభిహతాంతరాత్మా
నిశ్వాసవాతోపహతస్తదానీం।
వాచం కథంచిత్స్థిరతాముపేత్య
తత్సర్వమాత్మప్రభవం విచింత్య ॥ 3-237-8(25259)
కథంను సత్యః శుచిరార్యవృత్తః
శ్రేష్ఠః సుతానాం మమ ధర్మరాజః।
అజాతశత్రుః పృథివీతలే స్మ
శేతే పురా రాంకవకూటశాయీ ॥ 3-237-9(25260)
ప్రబోధ్యతే మాగధసూతపుత్రై-
ర్నిత్యం స్తువద్భిః స్వయమింద్రకల్పః।
పతత్రిసంఘైః స జఘన్యరాత్రే
ప్రబోధ్యతే నూనమిలాతలస్థః ॥ 3-237-10(25261)
కథంను వాతాతపకర్శితాంగో
వృకోదరః కోపపరిప్లుతాంగః।
శేతే పృథివ్యామతథోచితాంగః
కృష్ణాసమక్షం వసుధాతలస్థః ॥ 3-237-11(25262)
తథాఽర్జునః సుకుమారో మనస్వీ
వశే స్థితో ధర్మసుతస్య రాజ్ఞః।
విదూయమానైరివ సర్వగాత్రై-
ర్ధ్రువం న శేతే వసతీరమర్షాత్ ॥ 3-237-12(25263)
యమౌ చ కృష్ణాం చ యుధిష్ఠిరం చ
భీమం చ దృష్ట్వా సుఖవిప్రయుక్తాన్।
వినిఃశ్వసన్సర్ప ఇవోగ్రతేజా
ధ్రువం న శేతే వసతీరమర్షాత్ ॥ 3-237-13(25264)
తథా యమౌ చాప్యసుఖౌ సుఖార్హౌ
సమృద్ధరీపావమరౌ దివీవ।
ప్రజాగరస్థౌ ధ్రువమప్రశాంతౌ
క్రోధేన సత్యేన చ వార్యమాణౌ ॥ 3-237-14(25265)
సమీరణేనాథ సమో బలేన
సమీరణస్యైవసుతో బలీయాన్।
స ధర్మపాసేన సితోఽగ్రజేన
ధ్రువం వినిఃశ్వస్య సహత్యమర్షం ॥ 3-237-15(25266)
స చాపిభూమౌ పరివర్తమానో
వధం సుతానాం మమ కాంక్షమాణః।
సత్యేన ధర్మేణ చ వార్యమాణః
కాలంప్రతీక్షత్యధికో రణేఽన్యైః ॥ 3-237-16(25267)
అజాతశత్రౌ తు జితే నికృత్యా
దుఃశాసనో యత్పరుషాణ్యవోచత్।
తాని ప్రవిష్టాని వృకోదరాంగం
దహంతి కక్షాగ్నిరివేంధనాని ॥ 3-237-17(25268)
న పాపకం ధ్యాస్యతి ధర్మపుత్రో
ధనంజయశ్చాప్యనువర్త్స్యతే తం।
అరణ్యవాసేన వివర్ధతే తు
భీమస్య కోపోఽగ్నిరివానిలేన ॥ 3-237-18(25269)
స తేన కోపేన విదీర్యమాణః
కరం కరేణాభినిపీడ్యవీరః।
వినిఃశ్వసత్యుష్ణమతీవ ఘోరం
దహన్నివేమాం మమ పుత్రసేనాం ॥ 3-237-19(25270)
గాండీవధన్వా చ వృకోదరశ్చ
సంరంభిణావంతకకాలకల్పౌ।
న శేషయేతాం యుధి శత్రుసేనాం
శరాన్కిరంతావనిప్రకాశాన్ ॥ 3-237-20(25271)
దుర్యోధనః శకునిః సూతపుత్రో
దుఃశాసనశ్చాపి సుమందచేతాః।
మధు ప్రపశ్యంతి న తు ప్రపాతం
వృకోదరం చైవ ధనంజయం చ ॥ 3-237-21(25272)
శుభాశుభం కర్మ నరోహి కృత్వా
ప్రతీక్షతేచేత్స ఫలంవిపాకే।
సతేన యుజ్యత్యవశః ఫలేన
మోక్షః కథం స్యాత్పురుషస్య తస్మాత్ ॥ 3-237-22(25273)
క్షేత్రే సుకృష్టే హ్యుపితే చ బీజే
దేవేచ వర్షత్యృతుకాలయుక్తం।
న స్యాత్ఫలంతస్య కుతః ప్రసిద్ధి-
రన్యత్రదైవాదితి నాస్తి హేతుః ॥ 3-237-23(25274)
కృతం మతాక్షేణ యథా న సాధు
సాధుప్రవృత్తేన చ పాండవేన।
మయా చ దుష్పుత్రవశానుగేన
కృతః కురూణామయమంతకాలః ॥ 3-237-24(25275)
ధ్రువం ప్రశాంయత్యసమీరితోఽగ్ని-
ర్ధ్రువం ప్రజాస్యత్యుత గర్భిణీ యా।
ధ్రువం దినాదౌ రజనీప్రణాశ-
స్తథా క్షపాదౌ చ దినప్రణాశః ॥ 3-237-25(25276)
కృతేచ కస్మాన్న పరేచ కుర్యు-
ర్దత్తే చ దద్యుః పురుషాః కథంస్విత్।
ప్రాప్యార్థకాలం చ భవేదనర్థః
కథంచన స్యాదితితత్కుతః స్యాత్ ॥ 3-237-26(25277)
కథం న భిద్యేత న చ స్రవేత
న చ ప్రసిచ్యేదితిరక్షితవ్యం।
అరక్ష్యమాణం శతధా ప్రకీర్యే-
ద్భ్రువం న నాశోఽస్తి కృతస్య లోకే ॥ 3-237-27(25278)
గతో హ్యరణ్యాదపిశక్రలోకం
ధనంజయః పశయ్త వీర్యమస్య।
అస్త్రాణి దివ్యాని చతుర్విధాని
జ్ఞాత్వా పునర్లోకమిమం ప్రపన్నః ॥ 3-237-28(25279)
స్వర్గం హి గత్వా సశరీర ఏవ
కో మానుషః పునరాగంతుమిచ్ఛేత్।
అన్యత్రకాలోపహతాననేకా-
న్సమీక్షమాణస్తుకురూన్ముమూర్షూన్ ॥ 3-237-29(25280)
ధనుర్గ్రాహశ్చార్జునః సవ్యసాచీ
ధనుశ్చ తద్గాండివం భీమవేగం।
అస్త్రాణి దివ్యాని చ తాని తస్య
త్రయస్య తేజః ప్రసహేత కోఽత్ర ॥ 3-237-30(25281)
నిశంయ తద్వచనం పార్థివస్య
దుర్యోధనం రహితే సౌబలోఽథ।
అబోధయత్కర్ణముపేత్య సర్వం
స చాప్యహృష్టోఽభవదల్పచేతాః ॥ 3-237-31(25282)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి ధోషయాత్రాపర్వణి సప్తత్రింశదధికద్విశతతమోఽధ్యాయః ॥ 237 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-237-1 సరో ద్వైతవనస్థం ॥
3-237-2 జనం సముదాయం ॥
3-237-3 వనే ద్వైతవనే ॥
3-237-4 నృప ధృతరాష్ట్రం ॥
3-237-9 రంకోర్మృగవిశేషస్య లోమరాశిమయీతూలికా రాంకవకూటం ॥
3-237-13 ఉగ్రతేజా అర్జునః ॥
3-237-14 ప్రజాగరస్థౌ భువి శయాతే ఇతి శేషః ॥
3-237-16 అన్యైః అన్యేభ్యః అధికః ॥
3-237-23 ఉపితే న్యుప్తే।
ఏవం మచ్చిత్తే దుర్యోధనాదీనాం చ చిత్తే వృద్ధహితోపదేశో వృథా భవతీతి భావః ॥
3-237-24 మతాక్షేణ శకునినా పాండవేన చ తదానీమేవ తాన్ అవిఘ్నతా ॥
3-237-25 ప్రజాస్యతి అపత్యం అనయిష్యతి। క్షపాదౌ రాత్ర్యాదౌ।
ఏతస్ పాపస్య ఫలం అపరిహార్యమితి భావః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.